Στον πρωτο τομο της παρουσας διτομης μελετης, εχουμε μια αναλυση του Κυπριακου ζητηματος απο το Ενωτικο δημοψηφισμα του 1950(που υπηρξε η αφετηρια της κατευθυνσης που πηρε το Κυπριακο Ζητημα οπως το γνωριζουμε), εως και το τελος του ετους 1967. Ο συγγραφεας με αντικειμενικοτητα, διεισδυτικοτητα και συνεχη παραθεση στοιχειων απο τις πλεον επισημες και αρμοδιες πηγες, μας παρουσιαζει και αναλυει το ολο ζητημα εστιαζοντας κυριως στις χαμενες ευκαιριες και τα λαθη που μοιραια κλιμακωσαν το Κυπριακο ζητημα. Ο αναγνωστης θα ενημερωθει για πολυ ενδιαφεροντα θεματα οπως η ανακινηση του ζητηματος απο τον Παπαγο,ο αγωνας της ΕΟΚΑ, η πολιτικη Καραμανλη στην συνεχεια και ο ρολος του Αβερωφ, η μεταστροφη του Μακαριου, η πολιτικη Γεωργιου Παπανδρεου και "αποστατων" κ.α. Το πιο σημαντικο κι ενδιαφερον θεμα αυτου του τομου ειναι κατα την γνωμη μου το ποιος και γιατι εστειλε την λεγομενη "μεραρχια"(ΕΛΔΥΚ/Μ) στην Κυπρο, ποια ηταν η πραγματικη της δυναμη και ο σκοπος της στην Κυπρο και στην συνεχεια, τι ηταν η "Επιχειρηση Κοφινου", ποιος την διεταξε, ποιος ηθελε την ανακληση της και ποιος τελικα ανακαλεσε την "μεραρχια". Το συγκεκριμενο κεφαλαιο διαλυει εναν μεγαλο μεταπολιτευτικο μυθο...
Σε συνεχεια του πρωτου τομου, εδω εχουμε την πολιτικη που ακολουθηθηκε στο Κυπριακο ζητημα κατα την περιοδο 1968-1974, η οποια ειναι και η πιο αγνωστη και (σκοπιμα)αγνοημενη! Ο μεσος πολιτης της χωρας μας, οταν ακουει για Κυπριακο και 21η Απριλιου, δυο μονο πραγματα ερχονται στο μυαλο του. 1) αποσυρση της "μεραρχιας"(ο μυθος αυτος διαλυεται στον πρωτο τομο του παροντος) και στην συνεχεια 2) Αττιλας 1974. Δηλαδη προκειται για χρονικο αλμα 7 ετων που κανεις δεν ξερει τι πολιτικη ακολουθησαν στο Κυπριακο οι τοτε κυβερνωντες. Σε αυτο το βιβλιο λοιπον εχουμε για πρωτη φορα συγκροτημενα την παραθεση της πολιτικης του καθεστωτος της 21ης Απριλιου, οσο και την αντιστοιχη πολιτικη του καθεστωτος της 25ης Νοεμβριου(που ειτε αρεσει σε καποιους, ειτε οχι, ειναι διαφορετικο καθεστως), το οποιο με τις ολεθριες επιλογες του οδηγησε στον Αττιλα ωστε να ολοκληρωθει μετα η τραγωδια με τον Αττιλα 2 επι "δημοκρατικης" κυβερνησεως "εθνικης ενοτητας"! Η παραθεση στοιχειων γινεται απο τις πλεον αρμοδιες πηγες(πρεσβευτες και υπουργοι/υφυπουργοι Εξωτερικων εκεινης της εποχης), οι οποιοι ομως μονο "χουντικοι" δεν μπορουν να θεωρηθουν, αλλα διπλωματες ολκης που υπηρετησαν τον κλαδο τους τοσο προ, οσο και μετα την "Επταετια", καθως και απο ιστοριογραφους που αντιστοιχα δεν διαθετουν "χουντικο" στιγμα(Παπαγεωργιου, Γρηγοριαδης, Λεωνιδου κ.α.). Ολοκληρωνοντας λοιπον καποιος και τον δευτερο τομο του συγκεκριμενου εργου, εχει μια σφαιρικη εικονα του Κυπριακου Ζητηματος, γνωριζει πλεον τις επιμερους επιτυχιες, αποτυχιες και ευθυνες των εκαστοτε παραγοντων που επαιξαν ρολο στο θεμα και ταυτοχρονα εχουν διαλυθει πλεον στο μυαλο του διαφοροι μυθοι και διαστρεβλωσεις της αληθειας που τοσα χρονια του παπαγαλιζουν ΜΜΕ, πολιτικα κομματα και συγγραφεις της πλακας. Οπωσδηποτε το "Ανοιγουμε τον Φακελο της Κυπρου" ειναι η πιο ολοκληρωμενη μελετη επι του θεματος!
Στον πρωτο τομο της παρουσας διτομης μελετης, εχουμε μια αναλυση του Κυπριακου ζητηματος απο το Ενωτικο δημοψηφισμα του 1950(που υπηρξε η αφετηρια της κατευθυνσης που πηρε το Κυπριακο Ζητημα οπως το γνωριζουμε), εως και το τελος του ετους 1967. Ο συγγραφεας με αντικειμενικοτητα, διεισδυτικοτητα και συνεχη παραθεση στοιχειων απο τις πλεον επισημες και αρμοδιες πηγες, μας παρουσιαζει και αναλυει το ολο ζητημα εστιαζοντας κυριως στις χαμενες ευκαιριες και τα λαθη που μοιραια κλιμακωσαν το Κυπριακο ζητημα. Ο αναγνωστης θα ενημερωθει για πολυ ενδιαφεροντα θεματα οπως η ανακινηση του ζητηματος απο τον Παπαγο,ο αγωνας της ΕΟΚΑ, η πολιτικη Καραμανλη στην συνεχεια και ο ρολος του Αβερωφ, η μεταστροφη του Μακαριου, η πολιτικη Γεωργιου Παπανδρεου και "αποστατων" κ.α. Το πιο σημαντικο κι ενδιαφερον θεμα αυτου του τομου ειναι κατα την γνωμη μου το ποιος και γιατι εστειλε την λεγομενη "μεραρχια"(ΕΛΔΥΚ/Μ) στην Κυπρο, ποια ηταν η πραγματικη της δυναμη και ο σκοπος της στην Κυπρο και στην συνεχεια, τι ηταν η "Επιχειρηση Κοφινου", ποιος την διεταξε, ποιος ηθελε την ανακληση της και ποιος τελικα ανακαλεσε την "μεραρχια". Το συγκεκριμενο κεφαλαιο διαλυει εναν μεγαλο μεταπολιτευτικο μυθο...
Σε συνεχεια του πρωτου τομου, εδω εχουμε την πολιτικη που ακολουθηθηκε στο Κυπριακο ζητημα κατα την περιοδο 1968-1974, η οποια ειναι και η πιο αγνωστη και (σκοπιμα)αγνοημενη! Ο μεσος πολιτης της χωρας μας, οταν ακουει για Κυπριακο και 21η Απριλιου, δυο μονο πραγματα ερχονται στο μυαλο του. 1) αποσυρση της "μεραρχιας"(ο μυθος αυτος διαλυεται στον πρωτο τομο του παροντος) και στην συνεχεια 2) Αττιλας 1974. Δηλαδη προκειται για χρονικο αλμα 7 ετων που κανεις δεν ξερει τι πολιτικη ακολουθησαν στο Κυπριακο οι τοτε κυβερνωντες. Σε αυτο το βιβλιο λοιπον εχουμε για πρωτη φορα συγκροτημενα την παραθεση της πολιτικης του καθεστωτος της 21ης Απριλιου, οσο και την αντιστοιχη πολιτικη του καθεστωτος της 25ης Νοεμβριου(που ειτε αρεσει σε καποιους, ειτε οχι, ειναι διαφορετικο καθεστως), το οποιο με τις ολεθριες επιλογες του οδηγησε στον Αττιλα ωστε να ολοκληρωθει μετα η τραγωδια με τον Αττιλα 2 επι "δημοκρατικης" κυβερνησεως "εθνικης ενοτητας"! Η παραθεση στοιχειων γινεται απο τις πλεον αρμοδιες πηγες(πρεσβευτες και υπουργοι/υφυπουργοι Εξωτερικων εκεινης της εποχης), οι οποιοι ομως μονο "χουντικοι" δεν μπορουν να θεωρηθουν, αλλα διπλωματες ολκης που υπηρετησαν τον κλαδο τους τοσο προ, οσο και μετα την "Επταετια", καθως και απο ιστοριογραφους που αντιστοιχα δεν διαθετουν "χουντικο" στιγμα(Παπαγεωργιου, Γρηγοριαδης, Λεωνιδου κ.α.). Ολοκληρωνοντας λοιπον καποιος και τον δευτερο τομο του συγκεκριμενου εργου, εχει μια σφαιρικη εικονα του Κυπριακου Ζητηματος, γνωριζει πλεον τις επιμερους επιτυχιες, αποτυχιες και ευθυνες των εκαστοτε παραγοντων που επαιξαν ρολο στο θεμα και ταυτοχρονα εχουν διαλυθει πλεον στο μυαλο του διαφοροι μυθοι και διαστρεβλωσεις της αληθειας που τοσα χρονια του παπαγαλιζουν ΜΜΕ, πολιτικα κομματα και συγγραφεις της πλακας. Οπωσδηποτε το "Ανοιγουμε τον Φακελο της Κυπρου" ειναι η πιο ολοκληρωμενη μελετη επι του θεματος!
Κλασικη και εγκυρη αφηγηση της περιοδου του Μεσοπολεμου σε αυτο το (διτομο αρχικα)εργο του δικηγορου, δημοσιογραφου και πολιτευτη Γρηγορη Δαφνη. Βενιζελικη, αλλα αντικειμενικη σε μεγαλο βαθμο, θεωρηση των πραγματων. Ο Δαφνης περα απο χρησιμοποιηση πρωτογενων και δευτερογενων πηγων, ειχε στη διαθεση του και αποκλειστικες πηγες(προσβαση σε αρχεια πρωταγωνιστων της εποχης-Βεντηρη, Γονατα, Ζαννα, Κανελλοπουλου, Μανιαδακη, Παγκαλου, Πιπινελη, Κονδυλη, Καφανταρη κ.α. αλλα και προφορικες μαρτυριες τους), κατι που καθιστα το εργο πολυτιμο! Ελαφρως παραδοξο παντως το γεγονος να αφιερωνεται περιπου ιδιος αριθμος σελιδων σε ενα γεγονος οπως το βενιζελικο στρατιωτικο κινημα του '35, με την περιοδο της 4ης Αυγουστου! Παντως ειδικα σχετικα με το συγκεκριμενο κινημα, εχουμε την πλεον αναλυτικη αφηγηση που μπορει να συναντησει καποιος και μαλιστα μεσα απο την πλεον πρωτογενη πηγη(αρχειο Ελευθεριου Βενιζελου)! Ευχομαι οι διαφοροι βενιζελοδημοκρατες(αυτοι που συνηθως κατηγορουν τον Μεταξα για "φασιστα"), οταν θα εχουν τελειωσει την αναγνωση για το κινημα κι εχοντας δει και ολο το φλερτ των Βενιζελου-Πλαστηρα με τον Μουσολινι και το καθεστως του, καθως και τις συνεννοησεις Σοφοκλη Βενιζελου-Ιωαννου Μεταξα λιγο πριν την 4η Αυγουστου, να γλιτωσουν το εγκεφαλικο...
Πληρης αναλυση του "Μακεδονικου ζητηματος" και πως το αντιμετωπισε το ΚΚΕ κατα τη διαρκεια της πορειας του, με ολες τις εναλλαγες θεσεων(βλεπε κωλοτουμπες)που οπως αποδεικνυεται, προεκυπταν ειτε απο διαταγες της ΕΣΣΔ(μεσω Γ' Διεθνους), ειτε απο τακτικισμο! Ολα αυτα, μεσα απο τις ιδιες τις κομμουνιστικες πηγες και την πενα ενος επιστημονα που εζησε τον κομμουνισμο απο μεσα(ΕΠΟΝ, ΕΔΑ, ΚΚΕ Εσωτερικου). Παρακαλουνται οι κομμουνιστες να το διαβασουν με προσοχη και χωρις παρωπιδες, ισως μετα να χρειαστει να κανουν αυτοκριτικη, βλεποντας τον τυχοδιωκτισμο, την υποτελεια στην ΕΣΣΔ και την μειωμενη εθνικη συνειδηση αυτου του κομματος...
Ενα απο τα σοβαροτερα και αντικειμενικοτερα βιβλια που εχουν ποτε γραφτει για το θεμα που πραγματευεται! Γραμμενο και δομημενο ετσι ωστε να απευθυνεται σε ολους(απο τους πλεον εξειδικευμενους εως τους πλεον ανιδεους αναγνωστες), παραθετει ολες τις αποψεις που υπαρχουν για το καθε ζητημα που πραγματευεται το εκαστοτε κεφαλαιο του βιβλιου και δινοντας βιβλιογραφικο οδηγο στο τελος του καθε κεφαλαιου, ωστε ο αναγνωστης να αναζητησει περισσοτερη εμβαθυνση. Απλα εξαιρετικο και ειναι ιδιαιτερως ενθαρυντικο να βλεπουμε τετοια βιβλια να πουλανε πολλα αντιτυπα.
Αν και ο συγγραφεας μου ειναι ιδιαιτερα αντιπαθης, το βιβλιο ειναι μια σοβαρη και τεκμηριωμενη μελετη σχετικα με την ομοφυλοφιλια στην αρχαια Ελλαδα, κανοντας εκτενη χρηση αρχαιοελληνικων κειμενων(πρωτοτυπο και μεταφραση με ακριβεις παραπομπες)και θετοντας το ζητημα στην ορθη διασταση! Δηλαδη δεν εξεταζει αν υπηρχε η δεν υπηρχε ομοφυλοφιλια(διοτι προφανως υπηρχε παντου και παντα), αλλα κατα ποσο η σεξουαλικη πραξη μεταξυ ανδρων ηταν η δεν ηταν ηθικα η/και νομικα καταδικαστεα! Αυτο που προκυπτει απο τα κειμενα, ειναι οτι σαφως και ηταν καταδικαστεα στην Αθηνα και την Σπαρτη. Επισης θετει στην ορθη του διασταση, το ζητημα της παιδεραστιας και τη σχεση "εραστη-ερωμενου" οπου φαινεται η παιδαγωγικη υφη αυτου του ειδους της ιδιομορφης σχεσης. Αρνητικα για το βιβλιο, μπορω να εντοπισω δυο, που προκυπτουν απο τη γνωστη "ελληνολατρεια" του συγγραφεα. Το πρωτο ειναι οτι βιαζεται να απορριψει ως "αοριστες" τις αναφορες αρχαιων πηγων για την ομοφυλοφιλια σε περιοχες πλην Αθηνας-Σπαρτης. Ειναι γεγονος οτι δεν εχουμε πολυ συγκεκριμενα στοιχεια σχετικα με αλλες περιοχες πλην των δυο παραπανω, αλλα γεγονος ειναι επισης οτι τοσο ο Ξενοφων στη "Λακεδαιμονιων Πολιτεια", οσο και ο Αριστοτελης στα "Πολιτικα", ξεκαθαρα λενε οτι στη Βοιωτια, την Ηλεια και την Κρητη, η ομοφυλοφιλια ηταν ανεκτη. Το δευτερο αρνητικο, ειναι οτι προσπερνα το πασιφανες γεγονος(για οσους εχουν μελετησει τα αρχαια κειμενα), οτι παρολο που η σχεση "εραστη-ερωμενου" ηταν καθαρα παιδαγωγικη στην ιδεατη της μορφη, προφανως και διαφοροι επιδοξοι εραστες με προσχημα την παιδαγωγικη φυση της σχεσης, επεδιωκαν και αλλου ειδους οφελη(αλλιως, ποιο το νοημα αναφορων περι ζηλειας και ελλειψης υπνου διοτι σκεφτεται τον ερωμενο κλπ κλπ;). Αξιολογο βιβλιο οπως και να'χει.
Εξαιρετικα καλογραμμενη, νηφαλια και τεκμηριωμενη βιογραφια του Ιωαννη Μεταξα απο την διδακτορα αγγλικου πανεπιστημιου και ειδικη επι των ζητηματων του καθεστωτος της 4ης Αυγουστου, Μαρινα Πετρακη. Αξιοποιει ολη την βιβλιογραφια που εχει υπαρξει εως τωρα, συν αρχειακο υλικο που δεν ειναι ευκολα προσβασιμο σε ολους τους ιστορικους ερευνητες. Το φωτογραφικο υλικο του βιβλιου ειναι επισης πλουσιοτατο και η μονη ενσταση που εχω, ειναι η περιγραφη των γεγονοτων του Εθνικου Διχασμου, οπου υπαρχουν καποιες παραληψεις και μικρες ανακριβειες(φαινεται αλλωστε και απο τις ελαχιστες πηγες που χρησιμοποιησε η συγγραφεας για εκεινη την περιοδο). Καλο θα ηταν η συγγραφεας να ειχε επικεντρωθει περισσοτερο στη ζωη και δραση του Μεταξα κατα τον Διχασμο(μιας και αυτον βιογραφει) παρα στα γεγονοτα η τη δραση αλλων προσωπων τοτε. Οπως και να'χει, το βιβλιο ειναι ιδιαιτερως αξιολογο!
Συγκλονιστικο βιβλιο, συνδυασμος προσωπικης μαρτυριας και ιστορικης μελετης, απο εναν ανθρωπο που εζησε το ΚΚΕ απο μεσα, οντας γιος σημαντικου στελεχους του κομματος, αλλα και συγκατηγορουμενος του Νικου Μπελογιαννη και καταδικασμενος σε θανατο! Ειδε καταστασεις, φυλακιστηκε, διαβασε, αναθεωρησε και μας καταθετει την αποψη του 1) για την ευθυνη του ΚΚΕ και των Σοβιετικων για τα Δεκεμβριανα και τον Εμφυλιο καθως και το πως η "σοβιετοδουλεια" του ΚΚΕ οδηγησε στις συμφωνιες Λιβανου-Καζερτας αρχικα και Βαρκιζας μετεπειτα και 2)Γιατι η ηττα του ΚΚΕ στον Εμφυλιο, ηταν ευτυχες γεγονος. Ολα αυτα με παραθεση στοιχειων απο κομμουνιστικες πηγες. Εχει ιδιαιτερη σημασια ο τροπος που χειριζεται τις πηγες και προκαλει θαυμασμο το γεγονος οτι αυτο γινεται απο εναν αποφοιτο Γυμνασιου, ο οποιος ομως βαζει τα γυαλια σε διαφορους πολυδιαφημισμενςους και πολυσπουδασμενους "ιστορικους" της Αριστερας(Βουρνας και Ραφαηλιδης π.χ.)τον οποιων τα γραπτα, ειναι οργια ατεκμηριωτων πληροφοριων! Πολυ ενδιαφερουσα και η επιστολη που εστειλε ο συγγραφεας στον Μικη Θεοδωρακη, με αφορμη τη "φιεστα" του τελευταιου, στη Μακρονησο. Κριμα που δεν δημοσιευτηκε και η απαντηση του Θεοδωρακη, ωστε να διαπιστωσουν οι αναγνωστες, απο τη μια, τη συνεση και τη σεμνοτητα του Λαζαριδη και απο την αλλη, την αμαθεια και το θρασος του "εθνικου συμβολου" Θεοδωρακη...
Νηφαλια και γλαφυρη διηγηση του βιου και της πολιτειας του Αρη Βελουχιωτη μεσα απο την πενα του ειδικου επι θεματων της Κατοχικης περιοδου, Δημοσθενη Κουκουνα. Το βιβλιο διαθετει πλουσιο φωτογραφικο υλικο και παραθετει πολλα κειμενα τοσο απο υποστηρικτες οσο και απο επικριτες του Αρη Βελουχιωτη, με τον συγγραφεα να παρεμβαινει οσο το δυνατον λιγοτερο, αφηνοντας τον αναγνωστη να βγαλει μονος του τα συμπερασματα του. Καποια παντως αποσπασματα απο βιβλια που παραθετει, ειναι καπως κουραστικα, καθως ειναι ιδιαιτερα μακροσκελη. Εκτιμω οτι απο τα βιβλια που εχουν εκδοθει εως τωρα για τον Αρη Βελουχιωτη, το συγκεκριμενο και το "Αρης Βελουχιωτης - Το Χαμενο Αρχειο" του Γρηγορη Φαρακου, ειναι τα χρησιμοτερα. Καμια σχεση με προπαγανδιστικες αγιογραφιες τυπου "Αρης ο Αρχηγος Των Ατακτων".
Ενδιαφερον βιβλιο που αν και ιστορικης φυσεως, ειναι γραμμενο με αρκετα λογοτεχνικο υφος(η συγγραφεας αλλωστε ειναι λογοτεχνης), κατι που το καθιστα και αρκετα ευχαριστο ως αναγνωσμα. Η οπτικη της συγγραφεως στα γεγονοτα, ειναι σαφως αντιβενιζελικη χωρις ομως να ειναι φανατισμενη. Εστιαζει κυριως στα γεγονοτα που προηγηθηκαν του Διχασμου(1912-1915) προκειμενου ο αναγνωστης να κατανοησει καποια πραγματα καλυτερα. Η τεκμηριωση της σε αυτα που περιγραφει ειναι επαρκεστατη, το προβλημα ομως με σχεδον ολα τα βιβλια που εχουν γραφτει για τον Εθνικο Διχασμο(ανεξαρτητως οπτικης), ειναι οχι τοσο σε αυτα που γραφουν, οσο σε αυτα που παραλειπουν να γραψουν. Ετσι λοιπον και η Κακουρη περιγραφει σχετικα επιφανειακα το ζητημα των μυστικων συνεννοησεων του Κωνσταντινου με τον Καιζερ χωρις να δινει την εικονα στην ολοτητα της(βασει των διαθεσιμων στοιχειων που υπαρχουν αυτη την στιγμη). Το καλο παντως ειναι οτι το βιβλιο αυτο κυκλοφορησε σχεδον ταυτοχρονα με το πολυδιαφημισμενο και εξισου μη αντικειμενικο(βενιζελικης οπτικης το συγκεκριμενο) βιβλιο του Μαυρογορδατου που κι αυτο ειχε αντικειμενο τον Εθνικο Διχασμο. Ετσι λοιπον υπαρχουν δυο βιβλια προορισμενα για ευρυ κοινο(και λογω του υφους γραφης και τεκμηριωσης και λογω της μαζικης προωθησης που τους εγινε), που διαβαζοντας τα καποιος, αποκτα μια ισορροπημενη αποψη για το θεμα και οχι μονοπλευρη(βενιζελικη) οπως γινοταν επι πολλους χρονια! Οπως και να'χει παντως, κανενα απο τα δυο αυτα βιβλια δεν προσφερει καποιο νεο στοιχειο στο ζητημα και σιγουρα απευθυνονται πρωτιστως σε ανθρωπους που δεν εχουν ασχοληθει ιδιαιτερα με τον Εθνικο Διχασμο και θελουν να παρουν μια εικονα.
