Tⲓ 250 ⲉⲩⲣⲱ ⲣⲉ, ⲟⲩⲧⲉ ⲟ ⲡⲁⲡⲩⲣⲟⲥ ⲡⲟⲩ ⲉⲅⲣⲁⲯⲉ ⲟ ⲡⲗⲁⲧⲱⲛ ⲙⲉ ⲧⲟ ⲭⲉⲣⲓ ⲧⲟⲩ ⲛⲁ ⲏⲧⲁⲛ.
Δεν διαβάζεται αυτή η νεοελληνική μετάφραση της Πολιτείας. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Σκουτερόπουλος είναι πραγματικά άσχημη. Π.χ.: «Μου φάνηκε καλή» (327a4) ή «Αν βαστούσαν ακόμη τα κότσια μου να περπατήσω χωρίς δυσκολία» (328c7-8) ή «Από τον τρόμο μας εγώ κι ο Πολέμαρχος τα χρειαστήκαμε» (336b7). Είναι αυτά ελληνικά ενός σοβαρού, υποτίθεται, μεταφραστή και λόγιου; Αντί, λοιπόν, για τούτη την έκδοση, και μάλιστα σε τόσο απαράδεκτες τιμές, αναζητήστε την κορυφαία μετάφραση που εκπόνησε ο Ιωάννης Γρυπάρης στη δημοτική (1941), η οποία κυκλοφορεί ακόμη από γνωστό εκδοτικό οίκο. Λίγες είναι οι εκφράσεις που μπορεί να είναι ελάχιστα δυσνόητες· μια αντιπαραβολή, όμως, της μτφρ του Γρυπάρη με τούτην εδώ του Σκουτερόπουλου θα σας πείσει για την αξία της. Μεταφράζει ο Γρυπάρης: «Και πραγματικώς πολύ ωραία μου φάνηκε» (327a4), «αν βέβαια ήμουν εγώ ακόμα σε θέση ν᾽ ανεβαίνω εύκολα στην πόλη» (328c7-8) και «Κι εγώ κι ο Πολέμαρχος ζαρώσαμε από το φόβο μας.» (336b7).
160€ η μετάφραση του Σκουτερόπουλου! Κάποιοι θέλουν να βγάλουν μεροκάματο εδώ μέσα. Το βιβλίο δεν είναι απλώς εμπόρευμα, ας συνέλθουν κάποιοι!
Μπορείτε να το βρείτε στο https://archive.org/ και για online ανάγνωση, αλλά και για να το κατεβάσετε σε pdf.
Μια έκδοση που επιτέλους αποδίδει δικαιοσύνη στο έργο.
Είχα διαβάσει την Πολιτεία σε παλαιότερες μεταφράσεις και πάντα ένιωθα ότι κάτι χανόταν. Ή ήταν υπερβολικά αρχαΐζουσες και δυσνόητες ή απλοποιημένες και πρόχειρες.
Η μετάφραση του Σκουτερόπουλου είναι η πρώτη που καταφέρνει το σχεδόν αδύνατο: να είναι ταυτόχρονα φιλολογικά ακριβής και ζωντανή, σαν να ακούς πραγματικά τον Σωκράτη να συζητάει στην αγορά.
Τι την κάνει να ξεχωρίζει, κατά τη γνώμη μου:
1. Η γλώσσα.
Ο Σκουτερόπουλος δεν μεταφράζει απλώς λέξεις, μεταφράζει σκέψη. Η νεοελληνική του είναι καθαρή, στρωτή, χωρίς περιττούς αρχαϊσμούς, αλλά ποτέ πρόχειρη. Διατηρεί όλο το φιλοσοφικό βάρος όρων όπως "δικαιοσύνη, ιδέα, ψυχή, πολιτεία", χωρίς να τους κάνει ακαταλαβίστικους. Διαβάζεται απνευστί, σαν μυθιστόρημα, ενώ είναι φιλοσοφία στο πιο υψηλό της επίπεδο.
2. Ο σχολιασμός.
Η εισαγωγή και οι σημειώσεις είναι ανεκτίμητες. Δεν σε αφήνει μόνο/η με το κείμενο. Σου εξηγεί το ιστορικό πλαίσιο, τις φιλοσοφικές αναφορές, τα λογοπαίγνια του Πλάτωνα που χάνονται αλλιώς. Νιώθεις ότι έχεις έναν εξαιρετικό καθηγητή δίπλα σου, που δεν κάνει επίδειξη γνώσεων, αλλά φωτίζει διακριτικά το πρωτότυπο κείμενο.
3. Ο σεβασμός στο πρωτότυπο.
Φαίνεται σε κάθε σελίδα η πολλή δουλειά του μεταφραστή πάνω στο αρχαίο κείμενο. Δεν είναι μια βιαστική μεταφορά, είναι μια ερμηνευτική πράξη. Ειδικά στα πιο δύσκολα σημεία, όπως π.χ. ο μύθος του σπηλαίου (Βιβλίο Ζ') ή η θεωρία για την αθάνατη ψυχή, η απόδοση είναι υποδειγματική.
Είναι ένα βιβλίο που δεν το διαβάζεις απλώς, το ξαναδιαβάζεις.
Για όποιον/α θέλει να προσεγγίσει για πρώτη φορά την Πολιτεία, δεν υπάρχει καλύτερη αρχή.
Για όποιον/α την έχει ήδη διαβάσει, αυτή η έκδοση θα του αποκαλύψει πράγματα που ίσως δεν είχε προσέξει.
Είχα διαβάσει την Πολιτεία σε παλαιότερες μεταφράσεις και πάντα ένιωθα ότι κάτι χανόταν. Ή ήταν υπερβολικά αρχαΐζουσες και δυσνόητες ή απλοποιημένες και πρόχειρες.
Η μετάφραση του Σκουτερόπουλου είναι η πρώτη που καταφέρνει το σχεδόν αδύνατο: να είναι ταυτόχρονα φιλολογικά ακριβής και ζωντανή, σαν να ακούς πραγματικά τον Σωκράτη να συζητάει στην αγορά.
Τι την κάνει να ξεχωρίζει, κατά τη γνώμη μου:
1. Η γλώσσα.
Ο Σκουτερόπουλος δεν μεταφράζει απλώς λέξεις, μεταφράζει σκέψη. Η νεοελληνική του είναι καθαρή, στρωτή, χωρίς περιττούς αρχαϊσμούς, αλλά ποτέ πρόχειρη. Διατηρεί όλο το φιλοσοφικό βάρος όρων όπως "δικαιοσύνη, ιδέα, ψυχή, πολιτεία", χωρίς να τους κάνει ακαταλαβίστικους. Διαβάζεται απνευστί, σαν μυθιστόρημα, ενώ είναι φιλοσοφία στο πιο υψηλό της επίπεδο.
2. Ο σχολιασμός.
Η εισαγωγή και οι σημειώσεις είναι ανεκτίμητες. Δεν σε αφήνει μόνο/η με το κείμενο. Σου εξηγεί το ιστορικό πλαίσιο, τις φιλοσοφικές αναφορές, τα λογοπαίγνια του Πλάτωνα που χάνονται αλλιώς. Νιώθεις ότι έχεις έναν εξαιρετικό καθηγητή δίπλα σου, που δεν κάνει επίδειξη γνώσεων, αλλά φωτίζει διακριτικά το πρωτότυπο κείμενο.
3. Ο σεβασμός στο πρωτότυπο.
Φαίνεται σε κάθε σελίδα η πολλή δουλειά του μεταφραστή πάνω στο αρχαίο κείμενο. Δεν είναι μια βιαστική μεταφορά, είναι μια ερμηνευτική πράξη. Ειδικά στα πιο δύσκολα σημεία, όπως π.χ. ο μύθος του σπηλαίου (Βιβλίο Ζ') ή η θεωρία για την αθάνατη ψυχή, η απόδοση είναι υποδειγματική.
Είναι ένα βιβλίο που δεν το διαβάζεις απλώς, το ξαναδιαβάζεις.
Για όποιον/α θέλει να προσεγγίσει για πρώτη φορά την Πολιτεία, δεν υπάρχει καλύτερη αρχή.
Για όποιον/α την έχει ήδη διαβάσει, αυτή η έκδοση θα του αποκαλύψει πράγματα που ίσως δεν είχε προσέξει.
