Περιοδικό Εικόνες τεύχος 7

Συγγραφέας:  Συλλογικό έργο
Εκδόσεις: Μαρία Μπόμπολα
Έτος: 1984
Το θέλει: 1 metabooker
Δεν είναι διαθέσιμο
Αξιολογήσεις του βιβλίου
1 αξιολόγηση
20 Νοεμβρίου 2024
ΕΙΚΟΝΕΣ 1984 – Σκάνδαλα, Κοινωνικές Ιστορίες και Λάμψη στον Δεκέμβριο

Κύρια άρθρα :
-
Το μεροκάματο του Αί Βασίλη

Το άρθρο σκιαγραφεί την πραγματική εικόνα των ανθρώπων που ντύνονται Άι Βασίληδες κατά τη διάρκεια των εορτών, πίσω από τη λαμπερή κόκκινη στολή και τα ψεύτικα γένια. Παρουσιάζει με ευαισθησία την καθημερινότητα των ανθρώπων αυτών, οι οποίοι, παρά τις δυσκολίες και τις τραγωδίες που αντιμετωπίζουν, εργάζονται σκληρά για να προσφέρουν χαρά και διασκέδαση σε μικρούς και μεγάλους.

Με συγκινητικό τρόπο περιγράφονται οι ιστορίες παλαιών αντιστασιακών, συνταξιούχων και πρώην επιχειρηματιών που, λόγω οικονομικών δυσκολιών, βρίσκονται να εργάζονται ως Άι Βασίληδες για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους. Η αξιοπρέπεια με την οποία αντιμετωπίζουν τη δουλειά τους, ακόμα και όταν ντρέπονται να αποκαλύψουν την ταυτότητά τους, αναδεικνύει το πόσο αξιοθαύμαστοι είναι.

Η αλληλεπίδραση με τα παιδιά φαίνεται να είναι η μεγαλύτερη ανταμοιβή τους, καθώς η χαρά των μικρών και η αθώα τους πίστη προσφέρουν μια στιγμή λήθης από τις προσωπικές τους πίκρες. Το άρθρο αποκαλύπτει ότι η εργασία αυτή δεν είναι μόνο πηγή βιοπορισμού, αλλά και μέσο ψυχαγωγίας, που βοηθά αυτούς τους ανθρώπους να ξεχνούν για λίγο τις δυσκολίες τους.

Ο Άι Βασίλης, που συμβολίζει την καλοσύνη και τη γενναιοδωρία, στο άρθρο αυτό αποκτά ανθρώπινη διάσταση, θυμίζοντάς μας ότι πίσω από κάθε κόκκινη φορεσιά βρίσκεται ένας άνθρωπος με δικές του ανάγκες, πόνους και όνειρα. Η μεταδοτικότητα της χαράς που προσφέρει τελικά επιστρέφει και σε εκείνον, έστω και προσωρινά, ενώ ο ίδιος καλείται να επιστρέψει στις καθημερινές του μάχες μόλις τελειώσει η γιορτινή περίοδος.
-
Το παρασκήνιο των πάγκων: Ο σιωπηρός πόλεμος των μικροπωλητών
Το άρθρο «Το παρασκήνιο των πάγκων» ρίχνει φως στην αθέατη πλευρά των Χριστουγεννιάτικων εορτασμών, αποκαλύπτοντας τον κόπο και τη διαρκή προετοιμασία που απαιτείται για την οργάνωση της γιορτινής ατμόσφαιρας. Η κεντρική ιδέα είναι ότι οι άνθρωποι που εργάζονται για να δημιουργήσουν τη μαγεία των γιορτών – από τους υπεύθυνους διακόσμησης μεγάλων καταστημάτων μέχρι τους κατασκευαστές παιχνιδιών – μοχθούν ολόκληρο τον χρόνο για να προσφέρουν 15 ημέρες χαράς.

Το άρθρο παρουσιάζει τη διαδικασία από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι την πραγματοποίηση, περιγράφοντας τα ταξίδια και τις προετοιμασίες που γίνονται μήνες πριν από τις γιορτές, καθώς και τη σημασία των παιδικών εκπομπών και των παιχνιδιών για τη διαμόρφωση της στρατηγικής διακόσμησης. Η φαντασμαγορία αυτή προσελκύει εκατομμύρια ανθρώπους, καθιστώντας τα Χριστούγεννα έναν μαζικό εορτασμό που έχει αναδειχθεί σε «θρησκεία» με σύμβολο το δώρο.

Επιπλέον, το άρθρο αναδεικνύει τη σημασία του χριστουγεννιάτικου δώρου ως θεσμό που εξελίχθηκε μέσα στις δεκαετίες, ξεφεύγοντας από την παράδοση της Πρωτοχρονιάς. Οι μικροπωλητές, οι οποίοι περιγράφονται με γλαφυρές εικόνες, όπως ο 15χρονος Γιώργος και ο μπάρμπα-Νίκος, αποτυπώνουν τη λαχτάρα των ανθρώπων να συμμετάσχουν σε αυτή τη χαρούμενη περίοδο, ακόμα κι αν σημαίνει σκληρή δουλειά για λίγες μόνο μέρες απόλαυσης.

Σέξ Πίσω απ'τα Σίδερα
=
Το κύριο σημείο του άρθρου είναι η ανάλυση της ψυχολογίας των κρατουμένων και των αντιδράσεών τους μετά την αλλαγή της πολιτικής εξουσίας το 1981, όταν το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας.

Ο αρθρογράφος περιγράφει πώς οι φυλακισμένοι αντιλαμβάνονται τις πολιτικές αλλαγές, όπως τη νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981, ως ευκαιρίες που μπορούν να οδηγήσουν σε ευνοϊκές ρυθμίσεις για την αποφυλάκισή τους. Το συγκεκριμένο παράδειγμα της αποφυλάκισης του Γκιωνάκη, αν και νόμιμο, αναζωπυρώνει την αίσθηση της ανισότητας. Η απογοήτευση αυτή ενισχύεται από την πίστη ότι η πολιτική εξουσία μπορεί να επηρεάσει τη δικαιοσύνη, παρόλο που οι αρμόδιοι επισημαίνουν ότι οι δικαστικές αποφάσεις παραμένουν ανεξάρτητες από την εκτελεστική εξουσία.

Έτσι, η νίκη του ΠΑΣΟΚ έδωσε στους κρατουμένους την ελπίδα ότι θα υπάρξουν "χάρες", μειώσεις ποινών και επανεξέταση των δικών τους υποθέσεων.

Παράλληλα, το άρθρο παρουσιάζει τις προσπάθειες του Υπουργείου Δικαιοσύνης για την αναμόρφωση των φυλακών μέσω ενός νέου Σωφρονιστικού Κώδικα. Οι προβλεπόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν την παροχή αδειών για τους κρατούμενους, τη δυνατότητα ημιελεύθερης διαβίωσης και την οργάνωση κοινωνικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Αυτές οι πρωτοβουλίες αποσκοπούν στη μείωση της επιθετικότητας των κρατουμένων και στην ενίσχυση της ψυχικής τους υγείας, προωθώντας παράλληλα την ένταξή τους στην κοινωνία.

Το άρθρο αναφέρει επίσης ότι το θέμα της σεξουαλικής στέρησης είναι ένα από τα πιο κύρια ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι κρατούμενοι. Σύμφωνα με το άρθρο, το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει αποδεχτεί επιστημονικά ότι η δυνατότητα των κρατουμένων να δέχονται επισκέψεις από το/τη σύντροφό τους στο χώρο κράτησης, συμβάλλει στην εκτόνωση της επιθετικότητας που κρύβει μέσα του κάθε άτομο στο οποίο στερείται η ελευθερία. Πρόκειται για μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της σεξουαλικής ανάγκης των κρατουμένων, μέσα στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού των φυλακών.
-
Η φιλανθρωπία της δεκάρας

Το άρθρο του Νάσου Αθανασίου με τίτλο «Η φιλανθρωπία της δεκάρας» παρουσιάζει με έναν ρεαλιστικό και αποκαλυπτικό τρόπο την κατάσταση των ζητιάνων στην Ελλάδα, εστιάζοντας στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και στις αντιθέσεις που επικρατούν στην κοινωνία. Το κείμενο αναδεικνύει την τραγική ειρωνεία της αυξημένης φιλανθρωπίας κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, που, όπως αναφέρει ο αρθρογράφος, γίνεται συχνά μόδα και χάνει την αυθεντική της αξία.

Ο Αθανασίου περιγράφει τη ζωή των επαιτών μέσα από τις προσωπικές ιστορίες τους, αποκαλύπτοντας τις τραγικές συνθήκες που τους οδήγησαν στον δρόμο. Το παράδειγμα του Παναγιώτη Δημητρίου, πρώην ναύτη και θερμαστή που ζητιανεύει για να εξασφαλίσει ένα πιάτο φαγητό, υπογραμμίζει τη σκληρή πραγματικότητα αυτών των ανθρώπων που αναγκάζονται να επιβιώνουν με ελάχιστα. Η ειρωνεία της κατάστασης φαίνεται έντονα όταν ο Δημητρίου αναφέρει το νάιλον σακουλάκι που χρησιμοποιεί ως προστασία από το κρύο, τονίζοντας την απόλυτη φτώχεια και την απόγνωση.

Η ιστορία αποκτά ακόμη πιο δραματική διάσταση με την αναφορά στη γριούλα που βρέθηκε νεκρή στα παγκάκια της πλατείας Κλαυθμώνος. Αυτή η εικόνα της εγκατάλειψης αντικατοπτρίζει τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλοί άνθρωποι να βρουν στέγη, ειδικά τις κρύες νύχτες, επιβεβαιώνοντας την άποψη ότι η αλήθεια και το δίκιο δεν βρίσκονται πάντα στη μία πλευρά της κοινωνίας.

Ωστόσο, ο Αθανασίου δεν παραλείπει να αναφερθεί στις περιπτώσεις όπου η επαιτεία γίνεται επάγγελμα ή εκμεταλλεύεται τη συμπόνια των άλλων για κέρδος. Η ιστορία του ζητιάνου που παίζει μεγάλα ποσά στο καζίνο ή εκείνου που κατάφερε να αποκτήσει πολυτελές αυτοκίνητο, δείχνει την άλλη πλευρά της επαιτείας, την οποία ο συγγραφέας παρατηρεί με κριτική ματιά.
Ο τελειόφοιτος γυμνασίου που ζητιανεύει στη γωνία των οδών Σωκράτους και Πειραιώς περιγράφει το αίσθημα της ντροπής που συνόδευσε την αρχική του εμπειρία, αλλά και τη σκληρή πραγματικότητα που τον οδήγησε στην αποδοχή αυτής της κατάστασης.

Η αναφορά στις μαρτυρίες που έχουν οι αρχές, σύμφωνα με τις οποίες ελέγχονται τα κέρδη των ζητιάνων και κάποιες περιοχές ενοικιάζονται σαν "στέκια" για την επαιτεία, αποκαλύπτει την εκμετάλλευση και την οργανωμένη δομή που υπάρχει πίσω από τη φαινομενικά άναρχη κατάσταση. Το άρθρο γίνεται ακόμα πιο συγκλονιστικό με την περιγραφή συγκρούσεων μεταξύ επαιτών, όπου η εικόνα των «μουγγών να βρίζουν» και «τυφλών να σημαδεύουν με το ραβδί» αποδομεί κάθε στερεότυπο που έχουμε για την επαιτεία και τις δυσκολίες της.

Η μαρτυρία της νεαρής τσιγγάνας που παραδέχεται ότι οι μητέρες δίνουν στα παιδιά τους ουσίες για να κοιμούνται ενώ οι ίδιες επαιτούν, αγγίζει μια βαθιά ανθρώπινη διάσταση που συνδέεται με τη φτώχεια και την ανάγκη επιβίωσης. Η σύνδεση με τις πρακτικές στη Νοτιοανατολική Ασία ενισχύει τον παραλληλισμό και τονίζει την κοινή παγκόσμια πρακτική εκμετάλλευσης των πιο αδύναμων.

Το άρθρο καταλήγει να σκιαγραφεί ένα περίπλοκο κοινωνικό φαινόμενο, όπου η φτώχεια, η ανάγκη και η εκμετάλλευση συνυπάρχουν. Η «φιλανθρωπία της δεκάρας» αναφέρεται στο επιφανειακό ενδιαφέρον που εκφράζεται μόνο σε συγκεκριμένες περιόδους και στηρίζεται περισσότερο σε κοινωνικές επιταγές παρά σε ειλικρινή ανιδιοτελή προσφορά. Ο Αθανασίου επιτυγχάνει να φωτίσει τόσο την ανθρώπινη πλευρά της επαιτείας όσο και τις κοινωνικές αντιφάσεις που τη συνοδεύουν.
=

-
Περιεχόμενα

1. ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Χωρίς εξάρτηση – σελ. 3
Πέντε κωμικοί δικάζουν το χιούμορ – σελ. 30
Στριπτίζ στο αεροδρόμιο: Το Ελληνικό «μπάζει» από παντού – σελ. 34
2. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πρόσωπα και μπίζνες – σελ. 40
3. ΕΙΚΟΝΕΣ

Με πολύ ρηλάξ – σελ. 53
Γιατί στέρεψε το γέλιο: Πέντε κωμικοί μιλάνε για το θέατρο – σελ. 58
Οι ζωντοχήρες της Κυριακής – σελ. 62
4. ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Η φιλανθρωπία της δεκάρας – σελ. 24
Πειρασμοί στο Άγιο Όρος: Ποιες γυναίκες παραβίασαν το άβατο – σελ. 26
Το σκάνδαλο της γυμνής Μόνα – σελ. 44
Πώς έσβησε το είδωλο της Τζάκι – σελ. 48
ΣΕΞ πίσω απ' τα σίδερα – σελ. 141
5. Ο ΚΟΣΜΟΣ

Χωρίς παρωπίδες – σελ. 66
Η «βόμβα του Ισλάμ»: Τι ονειρεύεται ο Καντάφι – σελ. 70
Πώς κατεβάζω τα ρολά των τραπεζών – σελ. 78
Εξωτερικά γύρω μας – σελ. 82
Ωρες βραδινές, ώρες χριστουγεννιάτικες και μόδα – σελ. 86
6. ΠΑΝΟΡΑΜΑ

Οικονομικά γύρω μας – σελ. 90
Αξιοποιήστε το χρήμα σας – σελ. 100
Δώρα για σένα: Δώρα για όλους – σελ. 105
Γιορταστική κουζίνα – σελ. 106
Σαλόνι γνωριμίας – σελ. 112
Ποιος είναι ο πιο ένοχος – σελ. 113
Γυναικεία γύρω μας – σελ. 115
7. ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ

Ρούχα βραδινά, ρούχα συναρπαστικά! Για τις λαμπερές χριστουγεννιάτικες νύχτες – σελ. 118
«Δυναστεία»: Σπρώχνουν την Κρίστλ στην απιστία – σελ. 121
Ρίτσαρντ Μπάρτον: Λαχτάρα για μια σειρήνα – σελ. 124
Χαριτοδιπλωμένος σε 33 στροφές – σελ. 126
Κριτική από το θέατρο και τον κινηματογράφο – σελ. 134
Μπουκέτο: Το τολμηρό ανάγνωσμα που καθήλωσε 2.000.000 τηλεθεατές – σελ. 138
Μπρέικ-ντανς: Κάτω τα μαχαίρια – σελ. 141
Το μεροκάματο του Αί Βασίλη – σελ. 148
Το παρασκήνιο των πάγκων: Ο σιωπηρός πόλεμος των μικροπωλητών – σελ. 152
-