Πολύ καλογραμμένο και ενδιαφέρον βιβλίο, όπως όλα της συγγραφέως. Αναφέρεται στην αναβίωση της σκοτεινής μορφής του Μινώταυρου στη θεματολογία της πρωτοπορίας. Αρχικά αναπτύσσει την προβληματική της αναβίωσης αυτής που έχει άμεση σχέση με την εποχή του μεσοπολέμου και το τέλος των ουτοπιών. Κατόπιν εστιάζει στους Andree Masson και Pablo Picasso έργα των οποίων αναλύει. Το βιβλίο περιέχει βιβλιογραφία και εικόνες μαυρόασπρες (άλλωστε τα περισσότερα έργα είναι χαρακτικά και όλα μπορούν να βρεθούν στο διαδίκτυο για περισσότερες λεπτομέρειες). Συνίσταται ανεπιφύλακτα.
Για όσους θέλουν να γνωρίσουν τη Ρωσική Πρωτοπορία των αρχών του 20ου αιώνα αυτό το βιβλίο είναι "ευαγγέλιο". Εκδόθηκε επ’ ευκαιρίας της μεγάλης έκθεσης στην Εθνική Πινακοθήκη το 1995-1996. Το βιβλίο αυτό περιέχει κείμενα για όλες τις φάσεις της πρωτοπορίας, κείμενα που έχουν γραφτεί από μελετητές της περιόδου, Έλληνες, Ρώσσους, Αμερικάνους και άλλους. Είναι εξαιρετικά κατατοπιστικό για τα διάφορα κινήματα και ευανάγνωστο. Περιέχει ακόμα πολλές φωτογραφίες των έργων, ντοκουμέντα, χρονολόγιο των εξελίξεων τόσο στον πολιτικό τομέα όσο και στην τέχνη στη Ρωσία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Τέλος περιέχει σύντομα βιογραφικά των καλλιτεχνών καθώς και βιβλιογραφία (ξενόγλωσση ουσιαστικά).
Το βιβλίο είναι βιβλίο αναφοράς για το θέμα που πραγματεύεται, επειδή είναι η περίοδος της τέχνης που αγαπώ πιο πολύ το απόλαυσα. Είναι κρίμα γιατί και αυτός, ο κόκκινος, και ο γκρι τόμος με τις πηγές (ο γκρι περιλαμβάνει μεταφρασμένα κείμενα των ιδίων των καλλιτεχνών ή των κριτικών της εποχής καθώς και πρακτικά συζητήσεων κλπ) είναι όχι μόνο εξαντλημένα αλλά και δυσεύρετα ακόμα και στις βιβλιοθήκες όπου τόσο η Πινακοθήκη όσο και η Εθνική Βιβλιοθήκη έχουν πολύ λίγα αντίτυπα
Το βιβλίο αυτό είναι καρπός μιας πολύ μεγάλης έρευνας, σε αρκετά αντίξοες συνθήκες, από μεριάς της συγγραφέως Camilla Gray. Αποτέλεσε βιβλίο αναφοράς για την Ρωσική Πρωτοπορία και εκκίνησε το ενδιαφέρον της Δύσης ως προς την “ξεχασμένη” αυτή περίοδο της ιστορίας της τέχνης. Είναι απαραίτητο ανάγνωσμα για όποιον θέλει να διαβάσει για το θέμα που πραγματεύεται και είναι κρίμα που το βιβλίο είναι πλέον εξαντλημένο από τον εκδότη.
Το βιβλίο αυτό είναι μία κιβωτός γνώσης της Ρωσικής Πρωτοπορίας. Εκδόθηκε επ’ ευκαιρίας της μεγάλης έκθεσης στην Εθνική Πινακοθήκη το 1995 και αποτελείται από δύο τόμους. Αυτός εδώ, ο ΓΚΡΙ, περιέχει τις πηγές, κείμενα δηλαδή γραμμένα από τους καλλιτέχνες, τους κριτικούς, άρθρα δημοσιευμένα ή μη, διακηρύξεις, διαλέξεις αλλά και πρακτικά από συνεδριάσεις επιτροπών, κάθε κεφάλαιο έχει εισαγωγικό σημείωμα για το θέμα που πραγματεύεται .
Προϋποθέτει γνώση του θέματος και για εμένα που ΔΕΝ είμαι ερευνητής ήταν λίγο επίπονο να διαβάζω μακροσκελή κείμενα θεωρίας της ζωγραφικής (μερικά μόνο δεν ήταν όλα έτσι). Παρόλα αυτά είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, πραγματική πηγή γνώσης για όποιον θέλει να εμβαθύνει και φυσικά εργαλείο για τον φοιτητή ή ερευνητή της περιόδου.
Κατά τα άλλα επίσης επίπονος είναι ο όγκος του και η μικρή γραμματοσειρά (είναι δίγλωσση έκδοση άρα υπολογίστε το μισό όγκο-σελίδες σε κάθε γλώσσα) αλλά αξίζει τον κόπο.
Ενδιαφέρον βιβλίο, σε πάει ένα ταξίδι στις αρχές του περασμένου αιώνα όταν οι κυβιστές ζωγράφοι παρουσίασαν τα ρηξικέλευθα έργα τους. Η εισαγωγή σε ετοιμάζει να δεχτείς τις πληροφορίες με την γνώση ότι αυτά γράφτηκαν την εποχή εκείνη, σε τοποθετεί στο πλαίσιο της εποχής και τεκμηριώνει τη σχέση του Απολλιναίρ με τον κυβισμό ως όρο και τις επιρροές του. Ακολουθούν τα άρθρα-κεφάλαια του Απολλιναίρ και η ανάλυση για τις αλλαγές που έγιναν στα δοκίμια πριν τυπωθεί. Το επίσης ενδιαφέρον είναι ότι παρατίθενται άρθρα στα περιοδικά τέχνης και τις εφημερίδες της εποχής από διάφορους τεχνοκρίτες και όχι μόνο και τέλος ένα χρονολόγιο της ζωής του συγγραφέα. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον λοιπόν το παράθυρο που ανοίγει σε εμάς 100 και πάνω χρόνια μετά να πάρουμε μία ιδέα από την αποδοχή αλλά και την αποδοκιμασία του κυβισμού εν τη γενέσει του.
Καλογραμμένο και εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο. Αποτελεί πηγή γνώσης όχι μόνο για το θέμα που διαπραγματεύεται (τη σχέση του De Chirico με τον σουρεαλισμό) αλλά και γενικότερα για το έργο του Giorgio de Chirico και των σουρεαλιστών. Συνίσταται ανεπιφύλακτα.
Το βιβλίο αυτό είναι ένα εξαιρετικό πόνημα σε μία πολύ φροντισμένη έκδοση με ιδιαίτερα καλής ποιότητας φωτογραφίες των έργων τέχνης. Μην το φοβηθείτε λόγω όγκου, είναι καλογραμμένο και διαβάζεται πολύ ευχάριστα. Η γνώση που προσφέρει είναι ταυτόχρονα σφαιρική και λεπτομερής όπου οφείλει να είναι. Μπορεί κανείς να το μελετήσει με όποιο ρυθμό επιθυμεί, προσωπικά επανέρχομαι σε αυτό συνεχώς. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.
Όσοι το έχετε στα υπόψη σπεύσατε. Το βιβλίο είναι απολαυστικό. Προϋποθέτει μία γνώση γύρω από τα έργα τού Duchamp και ίσως της μοντέρνας τέχνης άλλωστε είναι συνεντεύξεις του Duchamp που αναφέρεται στα έργα και την εποχή του.
Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα προσέγγιση στο έργο του Μάλεβιτς, θεωρεί το Μαύρο τετράγωνο ως έργο βυζαντινής αναίρεσης (αναιρεί στάδια της δημιουργίας της εικόνας) και όχι ως έργο κονστρουκτιβιστικης αφαίρεσης. Δεν είναι καθόλου δυσνόητο αντιθέτως διαβάζεται ευχάριστα.
